چاپ نیازمندی های کرمان شهر در پانزده هزار نسخه همرا با نمایش در سایت کرمان شهر و کرمان شهر آنلاین

آگهی های خود را با یک تماس در نیازمندی های کرمان شهر چاپ کنید 09140602416
03432266062

شماره: 639 تاریخ: 1397/09/06 صفحه: 1
دکتر سیداسحاق جهادی، متخصص طب سنتی:
حجامت، باید در مطب پزشک و تحت شرایط بهداشتی انجام شود
اشاره: طب سنتی که اغلب پزشکان آن را به‌عنوان طب مکمل می‌شناسند، در باورها، تجربه‌های بومی و فرهنگی‌های مختلف ریشه دارد. طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، این طب، مجموعه‌ای ‌از مهارت‌ها، دانسته‌ها و تجربه‌های بومی مردم مناطق مختلف دنیاست که از آن برای مداوای بیماری‌های جسمی و ذهنی استفاده می‌شود.
طب سنتی یا به تعبیر سازمان بهداشت جهانی طب مکمل، طی 30 سال گذشته بسیار مورد توجه این سازمان قرار گرفته، استفاده از ظرفیت‌های طب سنتی در کنار طب جدید دیده شده و کشورها را مکلف کرده تا دسترسی عادلانۀ مردم به خدمات طب سنتی فراهم کنند.
یکی از روش‌های درمانی طب سنتی، حجامت است که بسیاری به اشتباه آن را درمان‌ همۀ بیماری‌ها می‌دانند؛ درحالی‌که به عقیدۀ متخصصان طب سنتی و اطبای قدیم، مرحلۀ اول درمان در طب سنتی مبتنی بر اصلاح شیوۀ زندگی و رعایت اصول شش‌گانۀ حفظ تندرستی است.
دکتر سیداسحاق جهادی، متخصص طب سنتی و مدیر تعالی و توسعۀ طب ایرانی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی کرمان، در گفت‌وگو با نشریۀ کرمان‌شهر نیز معتقد است روش حجامت، معادل طب سنتی نیست و این کار تنها از عهدۀ متخصصان آموزش‌دیده برمی‌آید؛ نه کَس دیگر.
برای بررسی طب سنتی و اعمالی مثل حجامت، با دکتر جهادی به گفت‌و‌گو نشستیم.

• آقای دکتر! چرا حجامت برخلاف نظر عده‌ای روش اول و آخر درمان طب سنتی نیست؟
اگر به متون قدیمی طب سنتی نگاهی بیاندازیم، متوجه می‌شویم که اطبای قدیم نیز بعد از اصلاح شیوۀ زندگی و رعایت اصول حفظ تندرستی، بر نگه داشتن مواد مقید و بیرون انداختن مواد مضر و مصرف به اندازۀ غذا تأکید بیشتری داشتند و در اغلب اوقات نتیجه می‌گرفتند.
در مرحلۀ بعد، استفاده از مفردات طب سنتی، یعنی مصرف گیاهان دارویی با خواص درمانی خاص و مرکبات طب سنتی که ترکیبی جامع از چند گیاه دارویی است، توصیه می‌شود که تمام این مراحل، زیر نظر متخصص طب سنتی است. البته اگر باز هم هدف درمانی حاصل نشد، پزشک وارد اعمال یداوی (دستی) طب سنتی می‌شود که یکی از آن‌ها حجامت است؛ بنابراین، اگر بیمار در مراحل ابتدایی، تجویز پزشک را با دقت و کامل انجام دهد؛ به‌طور معمول به نتیجه می‌رسد؛ در غیر این صورت باید حجامت کند و این فکر که ما حجامت را درمان همۀ بیماری‌ها بدانیم و در مرحلۀ ابتدایی آن را به بیمار پیشنهاد کنیم، کار درستی نیست؛ چراکه این شیوه، مورد تأیید طبیب‌های قدیم ازجمله رازی و ابن سینا نیز نبوده و اگر این‌گونه باشد، چیزی جز ضرر و زیان به‌دنبال نخواهد داشت.

• به نظر شما اثرات طب سنتی ثابت شده و آیا می‌توان آن را جایگزین طب جدید قرار داد؟
خیر، طب سنتی مکتب مکمل است. این که عده‌ای در فضاهای رسانه‌ای طب جدید را قبول ندارند و آن را غربی می‌دانند، اشتباه است. طب سنتی، نفی‌کنندۀ طب جدید نیست و کسی که تخصص طب سنتی می‌گیرد، ابتدا باید دوره‌های پزشکی عمومی را طی کند و بعد از آن وارد تخصص طب سنتی شود و در کنار طبابت، به‌دنبال به‌روز کردن علم طب سنتی نیز باشد.
این‌که گفتید اثرات ثابت‌شده دارد یا خیر، باید بگویم طب سنتی علم ثابت‌شده‌ای است و اثرهای درمانی آن دیده شده است؛ به‌طور مثال در مورد حجامت، تحقیقات زیادی شده و مقالات علمی زیادی در زمینۀ تأیید این روش درمانی در کشورهای اروپایی و کشورهای آسیایی ازجمله چین، هند و ایران به چاپ رسیده و اثرات درمانی خوبی هم گزارش شده است.

• چه کسانی مجاز هستند عمل حجامت را انجام دهند؟
این کار باید توسط متخصص طب سنتی و یا پزشک عمومیِ آموزش‌دیدۀ طب سنتی انجام شود و این‌که افرادی به‌صورت تلفنی و یا از طریق فضای مجازی کار خود را تبلیغ می‌کنند، یک نوع کلاه‌برداری است. این افراد وارد خانه‌ها می‌شوند و در محیطی کاملاً غیربهداشتی، کار حجامت انجام می‌دهند؛ درحالی‌که حجامت، یک نوع عمل جراحی کوچک است که به‌طور حتم باید در مطب پزشک و در شرایط بهداشتی انجام شود.
شما به پزشک عمومی آموزش‌دیدۀ طب سنتی اشاره کردید، لطفا بفرمایید این افراد چگونه گواهی کار می‌گیرند و مجاز به انجام چه کارهایی هستند؟
پزشکان عمومی در صورت تمایل می‌توانند در دوره‌هایی که توسط دانشگاه علوم پزشکی برگزار می‌شود، شرکت کرده و بعد از قبولی در آزمون، گواهی یک یا دوساله بگیرند که تمدید آن گواهی، منوط به بازآموزی دوره‌های طب سنتی است و فعالیت‌های دستیِ طب سنتی که مجاز به انجام آن هستند، حجامت غمض و دلک است، اما فصد خون، زالودرمانی و سایر اعمال یداوی (دستی)، طبق آیین‌نامۀ طب سنتیِ وزارت بهداشت، برعهدۀ پزشک متخصص طب سنتی است.

• در شهر کرمان چه مراکزی مجاز به ارایۀ خدمات طب سنتی هستند و آیا مراکزی که به نام حجامت فعالیت می‌کنند، مجوز کار دارند؟
خیر، این مراکز غیرقانونی هستند. مراکز مجاز شامل دانشکدۀ طب سنتی واقع در بولوار جمهوری‌اسلامی است که آموزشکده و سلامتکده، با هدف ارایۀ خدمات طب سنتی و آموزش این علم، هر دو در یک مجموعه قرار دارند.
در کنار آن، کلنیک‌های بیمارستانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی (کلنیک بعثت یک، دو و چهار) و کلنیک تخصصی بیمارستان افضلی‌پور نیز، جزء این مجموعه هستند؛ علاوه بر این موارد، سلامتکدۀ نفیس کرمانی و سلامتکدۀ ایرانیان نیز ازجمله مراکزی است که مجوز کار دارند و مورد تأیید دانشگاه علوم پزشکی هستند.

• چگونه و از چه طریق بر فعالیت‌ها و مراکز طب سنتی نظارت می‌شود؟
از سال 1394 ادارۀ تعالی طب ایرانی، در معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی تأسیس شد که هدف آن نظارت بر مراکز ارایۀ خدمات طب ایرانی (سنتی) و رسیدگی به شکایت‌های ارباب‌رجوع در این خصوص است؛ رصدِ فعالیت‌های غیرقانونیِ مطب‌ها و مراکز غیرمجاز که معمولاً توسط افراد غیرپزشک انجام می‌شود نیز، برعهده این اداره است.
هم‌چنین در طول سال یک‌سری برنامه‌های عملیاتی ازسوی مدیریت طب ایرانی وزارت بهداشت به ما ابلاغ می‌شود که وظیفۀ ما انجام، پیگیری و نظارت بر حُسن اجرای آیتم‌های عملیاتی و برنامه‌های ابلاغی است. درواقع سیاست‌های کلی خدمات طب سنتی در کشور، با همکاری دانشکدۀ طب سنتی، متخصصان این رشته، ادارۀ فرآورده‌های طبیعی معاونت غذا و دارو و معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی، اجرا می‌شود.

• چه عاملی باعث شد طب سنتی که سال‌ها مغفول و مهجور مانده بود، مجدد جایگاه خود را در جامعۀ پزشکی پیدا کند؟
این مهم با درایت رهبر معظم انقلاب محقق شد. ایشان در سال 1387 دستور تشکیل ستاد توسعۀ طب سنتی را صادر کردند و بعد از ابلاغ به وزارت بهداشت، با هدف دسترسی بهتر و سریع‌تر مردم به خدمات طب سنتی از کانال و مجرای تأییدشده، این شیوۀ درمانی مجدداً جایگاه خود را در جامعه پیدا کرد.

• در ابلاغیۀ رهبر معظم انقلاب بر چه نکاتی تأکید شده است؟
بند 12 ابلاغیۀ ایشان، به‌طور جامع و کامل همۀ سیاست‌های طب سنتی را در خود جای داده و مربوط به بازشناسی، تبیین و نهادینه‌سازی طب سنتی ایران است که زیر عنوان مطرح شده که از آن جمله، استانداردسازی و به‌روز کردن روش‌های تشخیص و درمان طب سنتی و فرآورده‌های مرتبط با آن، تبادل تجربه‌ها با کشورها در زمینۀ طب سنتی و نظارت بر طب سنتی و داروهای گیاهی است.
از دیگر موارد آن می‌توان به برقراری تعامل بین طب سنتی و طب جدید برای هم‌افزایی روش‌های درمانی و اصلاح کسب زندگی و تغذیه نیز اشاره کرد.

• شما به نظارت و بازرسی اشاره کردید، این اقدام چندبار در سال و توسط چه مراکزی انجام می‌شود؟
هر سال دوبار از مراکز مجاز ازجمله مطب پزشکان عمومی و متخصص و سلامتکده‌های طب سنتی بازدید می‌کنیم و آن‌ها را مورد ارزیابی قرار می‌دهیم.
هم‌چنین در این بین با مراکزی مواجه شدیم که خدمات طب سنتی توسط افراد غیرپزشک به مردم ارایه می‌شد، که جلوی فعالیت آن را گرفتیم.

• برخورد با متخلفان و پزشکان غیرقانونی که بدون مجوز برای مردم داروهای گیاهی تجویز کرده و یا حجامت می‌کنند، چگونه است؟
تخلف در این زمینه، مصداق بارز دخالت در درمان است؛ بنابراین، برخورد با متخلفان این حوزه کاملاً جدی است. ما با همکاری سازمان تعزیرات حکومتی، سیستم قضایی و مجراهای قانونی علوم پزشکی، از جمله کمیسیون ماده 11، چندین پروندۀ شکایت را دنبال و برای متخلفان جریمه‌های سنگین تعیین کردیم.
این افراد از ناآگاهی و باورهای مردم سوء‌استفاده کرده و بیمار را تشویق می‌کنند تا داروهای اصلی‌ای که پزشک تجویز کرده، کنار بگذارند. متأسفانه این افراد رفتارهای افراط گرایانه‌ای دارند که ضرر آن متوجه مردم می‌شود؛ ضمن این‌که به پیکرۀ استاندارد طب ایرانی (سنتی) آسیب‌ زیادی وارد می‌کنند. هم‌چنین این افراد به تعرفۀ خاصی هم قائل نیستند و هر چه دل‌شان بخواهد، از مردم هزینۀ درمان دریافت می‌کنند و گاهی هم دیده شده که این افراد داروهای غیراستانداردی به‌همراه دارند که فاقد برچسب و نشان سازمان غذا و دارو است که این موضوع نشان می‌دهد داروها، در کارگاه‌های زیرزمینی تهیه شده و با قیمت گزاف به مردم داده می‌شود و سلامتی را مورد تهدید قرار می‌دهد؛ بنابراین، برخورد جدی با این افراد در دستور کار قرار دارد و افراد متخلف این حوزه باید بدانند در شهر کرمان روی روش‌های غیرقانونی طب سنتی، حساسیت خاصی وجود دارد و به شدت با متخلفان برخورد خواهد شد.

• تاکنون، چه تعداد شکایت گزارش شده است؟
از سال 1394 تاکنون، 50 مورد شکایت و پرونده فعالیت غیرمجاز داشتیم که این میزان به‌طور میانگین دو تا سه مورد در ماه است که البته با پیگیری‌های مکرر تعداد آن در حال کاهش است.

• در آخر چه توصیه‌ای برای مردم دارید؟
از مردم می‌خواهم برای افراد دیگر نسخۀ دارویی نپیچند و حواس‌شان به افراد متخلف باشد؛ چراکه مصرف بعضی از داروهای گیاهی، برای زنان باردار و کودکان بسیار خطرناک است. تجویز داروی گیاهی و حجامت، باید توسط پزشک متخصص طب سنتی و پزشکان عمومی آموزش‌دیده انجام شود و نباید از تبلیغات رنگارنگِ موجود در فضای مجازی فریب خورد.
برای آگاهی مردم، ضمن اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌ها، در فرهنگ‌سراهای شهر کرمان نیز توسط متخصصان طب سنتی، کارگاه‌‌های آموزشی برگزار می‌کنیم.