چاپ نیازمندی های کرمان شهر در پانزده هزار نسخه همرا با نمایش در سایت کرمان شهر و کرمان شهر آنلاین

آگهی های خود را با یک تماس در نیازمندی های کرمان شهر چاپ کنید 09140602416
03432266062

شماره: 639 تاریخ: 1397/09/06 صفحه: 1
در میزگردی با موضوع همگانی‌کردن ورزش مطرح شد:
ورزش همگانی یکی از حقوق شهروندی است


اشاره: سلامتی روحی و روانی و جسمانی شهروندان، یکی از محورهای توسعۀ شهری و توسعۀ پایدار است. امروزه ورزش با تأثیرات چندبُعدی و گسترده‌اش، به‌عنوان یک پدیدۀ اجتماعی پذیرفته شده و توانسته تا حدودی جایگاه و نقش خود را در اقتصاد، سلامت افراد، گذران اوقات فراغت سالم، آموزش و پرورش، روابط اجتماعی و غیره متجلی سازد.
وقتی به آمار بیماری‌های ناشی از فقر حرکتی می‌نگریم و یا به انحرافات اخلاقی و رفتاری جوانان برخورد می‌کنیم و یا با جرائم آشکار و اعتیاد مواجه می‌شویم، همه به این فکر می‌افتیم که ارزان‌ترین و مفیدترین راه برای مقابله با همۀ این آفت‌ها، ورزش است. انجام ورزش‌های همگانی، یکی از راه‌های مؤثر در سلامت شهروندان و کاهش فشارهای روانی است. جشنواره‌های ورزشی، مسابقات ورزشی تفریحی -نه رقابتی و قهرمانی- می‌تواند در این زمینه مفید واقع شود، اما چرا با ایجاد فضاهای ورزشی رایگان و باشگاه‌ها، در همگانی‌کردن ورزش توفیق چندانی نداریم؟
توجه شهرداری به ورزش عمومی، موضوعی شد تا در میزگردی با حضور چندتن از اساتید جامعه‌شناسی، ازجمله علی بهرامی، نایب‌رییس شورا و رییس کمیسیون اجتماعی، ورزش و جوانان شورای اسلامی شهر کرمان و دکتر علیرضا وحیدزاده و دکتر مجید حکاک‌زاده، دو تن از اساتید دانشگاه در رشتۀ جامعه‌شناسی، به بررسی این موضوع بپردازیم.

• سیدرضا میرحسینی: ضمن خیرمقدم و با تشکر از این‌که دعوت نشریه کرمان‌شهر را پذیرفتید. با توجه به اهمیت ترویج ورزش همگانی در شهر، گفت‌و‌گو را با توضیحی در خصوص تاریخچۀ ورزش همگانی آغاز می‌کنیم.

• مجید حکاک‌زاده: ورزش همگانی در جهان، تاریخچۀ 100 ساله دارد و از آن به‌عنوان «ورزش برای همه» (sport for all) نام برده می‌شود و کشورهای مختلف نیز هم‌اکنون به‌عنوان «ورزش همگانی» از آن یاد می‌کنند.
گسترش و توسعۀ ورزش همگانی، سابقۀ تاریخی دارد. سازمان ملل در سال 2011 برای ورزش همگانی مصوبه‌ای صادر کرد، سپس کنفدراسیون ورزش همگانی راه‌اندازی شد و پس از آن تمام کشورها موظف شدند فدراسیون ورزش همگانی را تأسیس کنند.
ورزش همگانی تا چند سال اخیر، تنها 12 رشته داشت، اما هم‌اکنون تعداد رشته‌ها در این ورزش، به حدود 80 رشته رسیده است.
اگر بخواهیم تعریف کلی از ورزش همگانی داشته باشیم که در کل جهان نیز پذیرفته شده، می‌توان گفت ورزش همگانی، مجموعه‌فعالیت‌هایی است که با هدف تندرستی و تفریح و به‌صورت دسته‌جمعی انجام می‌شود و در آن بُرد و باخت و رقابتی وجود ندارد. با این نگاه، کودکانی که در کوچه و خیابان فوتبال بازی می‌کنند و یا در پارک‌ها والیبال، بسکتبال و تنیس بازی می‌کنند، به ورزش همگانی می‌پردازند؛ زیرا به‌صورت گروهی و با هدف تفریح انجام می‌شود و در آن بُرد و باخت و جوایزی وجود ندارد.
تاریخچۀ ورزش همگانی در ایران، به دورۀ اشکانیان و ساسانیان می‌رسد. در ایران در دوره‌های مختلف ازجمله اشکانیان و ساسانیان، شاهد بازی‌های بومی و محله‌ای بوده‌ایم و اولین‌بار، ایرانیان به ورزش‌های چوگان و کشتی می‌پرداختند. در تاریخ ایران، در 18 جشن که با عنوان مهرگان برگزار می‌شده، با بازی‌های بومی و محله‌ای همراه بوده و می‌توان گفت ایران، نخستین کشوری است که مردم به ورزش همگانی می‌پرداختند.
از سال 1348، شهرداری‌ها موظف به ترویج و توسعۀ ورزش در محله‌ها بودند، اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی و از سال 1358، این وظیفه به اداره‌کل تربیت‌بدنیِ استان‌ها واگذار شد. از سال 1362 نیز، مسئولان تربیت‌بدنی، نگاه جدی‌تری به توسعۀ ورزش همگانی و محله‌ای پیدا کردند و به‌عنوان یک حرکت جهادی در ورزش، به ورزش محله‌ها و ورزش‌های بومی و محله‌ای، توجه بیشتری کردند.
از سال 2011 که سازمان ملل، کنفدراسیون ورزش همگانی را راه‌اندازی کرد، در ایران نیز همانند سایر کشورها، با الگوپذیری و توجه به قوانین اعلام‌شده، فدراسیون ورزش همگانی تأسیس شد و پس از آن شاهد راه‌اندازی هیأت‌های ورزش همگانی در استان‌های مختلف کشور بودیم که خوشبختانه هر روز به شاخه‌ها و رشته‌های آن افزوده می‌شود.

• میرحسینی: همان‌طور که اشاره شد، هم‌اکنون حدود 80 رشته در قالب ورزش همگانی وجود دارد که می‌توان به «تی آر ایکس» (TRX)، «پیلاتس» (Pilates) و پیاده‌روی که بدون رقابت و بُرد و باخت است نیز، اشاره کرد که همۀ آن‌ها زیرمجموعۀ فدراسیون ورزش همگانی قرار می‌گیرند.
هم‌چنین می‌توان گفت واژۀ ورزش همگانی را به عاریه گرفته‌ایم و نام دقیقی برای آن نیست؛ شاید بتوان گفت ورزش پارکی، بوستانی و یا شهری.
نکتۀ دیگر این‌که ورزش همگانی، یکی از مطالبات مردم از مدیریت شهری است و شهروندان از مدیریت شهری انتظار دارند فضا و امکاناتی را در نقاط مختلف شهر به‌خصوص پارک‌ها فراهم کند تا بتوانند ورزش کنند؛ چراکه این‌گونه فضاها برای افرادی که دارای مشکل مالی هستند، خانواده‌هایی که درآمد پایینی دارند و یا در نقاط کمتربرخوردار شهر زندگی می‌کنند، بسیار مورد نیاز است. در این راستا همان‌طور که می‌دانیم، شهرداری نسبت به تجهیز بسیاری از معابر و پارک‌ها به وسایل تندرستی و ورزشی اقدام کرده و پارک‌هایی نیز به فضای ورزشی برای بانوان اختصاص یافته است، اما پرسشی که پیش می‌آید، این است با وجود آن‌که پارک‌هایی در شهر کرمان به فضای پیاده‌روی و وسایل تندرستی با فضایی وسیع و پوش گیاهی زیبا مجهز شده، اما چرا شاهد حضور چشم‌گیر مردم در پارک‌ها برای استفاده از فضا و وسایل ورزشی رایگان نیستیم؟ و دیگر این‌که شهرداری برای رونق ورزش همگانی، چه اقداماتی می‌تواند انجام دهد؟

• حکاک‌زاده: خوشبختانه هم‌اکنون در مقایسه با سال‌های قبل، شاهد حضور بیشتر مردم در پارک‌ها برای ورزش کردن هستیم، ولی شاید علت کم‌رنگ‌بودن حضور مردم در برخی از پارک‌ها، به سوابق گذشتۀ آن خیابان یا پارک برمی‌گردد که در گذشته به‌دلایلی ناامن بوده و ناامنی آن محدوده، هنوز از ذهن مردم پاک نشده است.
هم‌چنین برای بیرون آوردن مردم از خانه‌ها و حضور در پارک‌ها، باید کشش و جذابیتی ایجاد کرد تا مردم را به آن پارک آورد؛ بنابراین، حضور تعداد زیادِ شهروندان، نگرانی از ناامنی را کاهش داده و اعتماد و اطمینان را برای حضور بیشتر افزایش می‌دهد. مشخص کردن روزهایی برای ورزش عمومی، حضور مربیان در پارک‌ها برای آموزش شهروندان و یا افزایش وسایل ورزشی متنوع، ازجمله دیگر راه‌کارها برای تشویق مردم به حضور در پارک‌ها و بوستان‌هاست.
اگر به سینماها، سالن‌های تئاتر و حتی کنسرت‌هایی که در شهر کرمان برپا می‌شود، نگاهی بینداریم، متوجه خواهیم شد مردم کرمان همان‌طور که گفته‌اند، اهل دل هستند و از این‌گونه فضاها استقبال می‌کنند.
هم‌چنین چندسالی است که شاهد برپایی همایش‌های پیاده‌روی خانوادگی در کشور و استان کرمان هستیم که اگرچه این همایش‌ها با هدف ترویج ورزش همگانی برگزار می‌شود، اما تأثیر زیادی در این زمینه ندارند و اقدامی کلیشه‌ای است که کمکی به هدف ما نمی‌کند.
آنچه که شهرداری باید به آن توجه کند، همگانی کردن ورزش است که این اقدام از فرایند ورزش همگانی به نتیجه می‌رسد؛ زیرا اگرچه ورزش‌های حرفه‌ای و قهرمانی داریم، ولی توجه ما باید بر ترویج و عمومی‌کردن ورزش همگانی در شهر باشد.

• علیرضا وحیدزاده: این‌که از ورزش همگانی به‌عنوان ورزشی غیرحرفه‌ای، جمعی و گروهی یاد می‌شود که رقابتی در آن وجود ندارد، قابل پذیرش است؛ ورزش همگانی، مقولۀ اجتماعی و تحلیلی دارد که به کارکرد اجتماعی آن کمتر توجه شده است.
زندگی اجتماعی، از مؤلفه‌های اجتماعی زیادی تشکیل شده و مکانیزم‌های مختلفی ازجمله پلیس و قانون و غیره دارد؛ ورزش نیز، مکانیزمی است که در ایجاد انضباط اجتماعی، مشارکت، مسئولیت‌پذیری و تعهد اجتماعی نقش مهمی دارد و می‌تواند باعث کاهش آسیب‌ها و اختلالات اجتماعی شود.
همان‌طور که می‌دانید، انسجام و استحکام اجتماعی باعث سلامت جامعه و حفظ آن می‌شود و ورزش همگانی، یکی از پیوندهایی است که افراد با یک‌دیگر در فضای تعامل و گفت‌وگو قرار می‌گیرند که در ادامه، این تعامل، رفاقت و ارتباطات، عمیق‌تر شده و سرمایه و اعتماد اجتماعی شکل می‌گیرد؛ بنابراین، باید فضاهایی با تجهیزات لازم فراهم شود تا مردم در کنار یک‌دیگر قرار گیرند و فضایی فراهم شود تا فشارهای روحی و روانی تخلیه شود؛ زیرا ویژگی افراد، اجتماعی‌بودن آن‌هاست و هم‌صحبتی، موجب کاهش فشارهای روانی، ناراحتی‌ها و آثار منفی و هم‌چنین آسودگی در افراد می‌شود.

• علی بهرامی: این‌که جامعه به پارک‌ها و یا فضاهای تجهیزشدۀ ورزشی نیاز دارد تا همۀ افراد در اقشار مختلف بتوانند به‌ر‌احتی از آن‌ها استفاده کنند، درست و قابل پذیرش است، اما آنچه باید به‌صورت کارشناسی و با دید جامعه‌شناسی به آن پرداخته شود، این است که چه اقداماتی باید انجام دهیم تا ورزش در شهر کرمان همگانی شود؟ و چرا از ظرفیت‌های ورزشی سطح شهر استفادۀ زیادی نمی‌شود؟ باید به‌دنبال راه‌کارهایی در این خصوص بپردازیم.

• حکاک‌زاده: در قانون آمده که شهرداری وظیفۀ همگانی‌کردن ورزش را برعهده دارد، اما این‌که برای همگانی‌کردن ورزش چه باید کرد؟ فرایندی است که اگر به آن توجه شود، منجر به توسعۀ ورزش در شهر خواهد شد. در این زمینه مطالعات مختلفی کرده‌ام که فرهنگ‌سازی، از آن جمله است. این‌که بگوییم ورزش خوب است یا خیر، دیگر کلیشه‌ای شده و تأثیری در مردم ندارد؛ منظور از فرهنگ‌سازی، یعنی مردم یک جامعه باید بدانند که ورزش همگانی، یکی از حقوق شهروندی است؛ بنابراین، اگر مردم بدانند که ورزش‌کردن حق آن‌هاست، جامعه مطالبه‌گر خواهد شد، مردم پیگیر می‌شوند و از مدیریت شهری امکانات و تجهیزات لازم را مطالبه می‌کنند تا بتوانند ورزش کنند.
نکتۀ دوم این است که باید اثرات مثبت ورزش کردن و اثرات منفی عدم فعالیت‌های ورزشی را برای مردم یادآور شویم و این مهم را آموزش دهیم.
سومین نکته، نهادینه‌کردن آموزش‌هاست و برای این‌که این اتفاق بیفتد، شهرداری باید مربیان آموزش‌دیده‌ای را به این مهم اختصاص دهد؛ زیرا آموزشِ مردم توسط افراد متخصص، می‌تواند در نهادینه و درونی‌کردن اهمیت ورزش نقش مؤثری داشته باشد.
فراهم کردن تجهیزات و امکانات کافی در نقاط مختلف شهر، نکتۀ چهارم است که خوشبختانه هم‌اکنون شاهد برخی اقدامات هستیم، اما باید افزایش پیدا کند.
پنجم این‌که باید تشکل‌های ورزش همگانیِ غیردولتی راه‌اندازی شود و شهرداری مجوزهای لازم را برای آن‌ها صادر کند؛ زیرا هرچه به تعداد آن‌ها افزوده شود، بخش بیشتری از جامعه پوشش داده خواهد شد.
برگزاری همایش‌ها و جشنواره‌ها در شهر به‌صورت مداوم و فصلی، ششمین نکته است؛ شهرداری باید تقویم فصلی ورزش همگانی داشته باشد که این تقویم می‌تواند در قالب کوه‌پیمایی و ورزش محله‌ها تعریف شود.
نکتۀ هفتم، اطلاع‌رسانی مطالب دقیق به مردم است که می‌تواند کمک بسیاری به مردم داشته باشد. برای مثال به یک باورِ غلطِ برخی از مردم اشاره می‌کنم و آن این‌که برخی از مردم به ورزش صبحگاهی می‌پردازند و احساس شادابی و سلامت جسم دارند؛ درحالی‌که ورزش در ابتدای صبح که خودروها سوخت ناقص و بیشترین آلایندگی را دارند، باعث افزایش سکتۀ قلبی و مغزی می‌شود؛ بنابراین، افرادی که به ورزش صبحگاهی می‌پردازند، باید در مکان‌های بدون ترافیک خودرویی و در محل‌هایی ورزش کنند که حدود 60 تا 80 متر از تردد وسایل نقلیه فاصله داشته باشد.

• وحیدزاده: ساختار شهر متفاوت از ساختار روستا طراحی می‌شود. در این زمینه شاخص‌ها و ساختارهای متعددی وجود دارد؛ به‌طور مثال به ازای هر فرد، چند مترمربع فضای سبز و پیاده‌رو باید در نظر گرفته شود؟ و یا این‌که در محدوده‌هایی که تراکم جمعیتی وجود دارد، باید چه میزان فضا به پارک‌ها، فضای سبز و پیاده‌رو اختصاص داد؟
در برخی از کشورها مسیر پیاده‌روی عریض‌تر از مسیر تردد خودروهاست؛ زیرا این‌گونه فضاها موجب می‌شود افراد بیشتری در کنار یک‌دیگر به پیاده‌روی بپردازند.
تراکم در شهرسازی، تعریف خاصی دارد؛ چراکه تراکم بالای واحدهای مسکونی و آپارتمان‌ها و کمبود مسیر پیاده‌رو و فضای سبز در یک منطقه، باعث افسردگی و بی‌حوصلگی افراد می‌شود؛ ازسوی دیگر تعدادی از مردم هزینۀ مالی برای حضور در کلاس‌های ورزشی را در سبد مالی ماهانه و سالانۀ خانوار قرار نمی‌دهند؛ بنابراین، اگر شاخص‌های شهرسازی و زیرساخت‌ها فراهم شود، می‌توانیم به توسعۀ ورزش همگانی امید داشته باشیم.

• بهرامی: اگر به دهه‌های اواخر 40 و50 نگاهی بیندازیم، قهرمانان، مدل‌آوران و اسطوره‌هایی در ورزش‌های مختلف ازجمله کشتی می‌بینیم که در دوران نبود امکانات و زیرساخت‌ها، خودشان تلاش کردند و درخشیدند؛ در آن دوران افراد زیادی طالب علم نبودند و آینده و موفقیت خود را در ورزش می‌دیدند؛ بنابراین، همان‌طور که گذشته‌ها بدون امکانات ورزش کردند و اکنون نیز هم‌چنان افرادی موفق هستند، مردم باید آیندۀ درخشان خود را در ورزش ببینند.
هم‌چنین برای توسعۀ ورزش همگانی، بهتر است از راه‌کارهای اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی‌ که از نظر من دیگر کلیشه‌ای شده، فاصله بگیریم و به‌دنبال راه‌کارهای کارشناسی جدید بگردیم. هم‌اکنون در برهه‌ای از زمان قرار داریم که مردم برای سودآوری، ریال خود را به دلار تبدیل می‌کنند؛ یعنی مردم به سمت آنچه سودآور و موفقیت‌آمیز باشد، گرایش دارند؛ بنابراین، باید کاری کنیم که نگاه سرمایه‌داران به ورزش، نگاهی اقتصادی باشد؛ یعنی پول‌های خود را در زمینۀ ساخت باشگاه‌های ورزشی هزینه کنند و بدانند که با صادر کردن ورزشکار به کشورهای مختلف می‌توانند آیندۀ خود را تأمین کنند. باید راه‌کارهایی پیشنهاد شود تا سرمایه‌های سرگردان به سمت ورزش و ساخت فضاهای ورزشی حرکت کند.
اسطوره‌سازی و معرفی ورشکاران موفق به جوانان و نوجوانان، یکی دیگر از راه‌کارهای توسعۀ ورزش در جامعه است. باید اسطوره‌ها و ورزشکاران موفق کشور در مدارس حضور پیدا کرده و با بچه‌ها صحبت کنند؛ چرا که حضور آن‌ها می‌تواند به دانش‌آموزان انگیزه دهد تا برای رسیدن به موفقیتِ ورزشی تلاش کنند. اگر صدها زمین چمن ساخته شود، نمی‌تواند مثل حضور یک ورزشکار موفق و محبوب، در جذب جوانان به ورزش و همگانی‌کردن ورزش مؤثر باشد.